Ngày 24/3/2026, Trường Đại học Giao thông vận tải kỷ niệm 64 năm ngày thành lập - một dấu mốc giàu ý nghĩa, không chỉ để nhìn lại chặng đường đã qua mà còn để khẳng định tầm vóc, vị thế và khát vọng phát triển của một trường đại học kỹ thuật hàng đầu quốc gia trong kỷ nguyên mới. Đây không chỉ là câu chuyện của một cơ sở giáo dục đại học mà là hành trình của một trung tâm tri thức luôn gắn bó mật thiết với vận mệnh đất nước, với từng nhịp phát triển của ngành giao thông vận tải - mạch máu của nền kinh tế.

 

Hành trình lịch sử: Từ gian khó đến bản lĩnh tiên phong

Trường Đại học Giao thông vận tải có tiền thân là Trường Cao đẳng Công chính Đông Dương, được khai giảng lại vào ngày 15/11/1945 - ngay sau khi đất nước giành độc lập. Trong bối cảnh non trẻ của chính quyền cách mạng, sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa giáo dục mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ về vai trò của nguồn nhân lực kỹ thuật trong kiến thiết quốc gia.

Từ những lớp học sơ khai giữa muôn vàn khó khăn, Nhà trường đã sớm khẳng định là nơi đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật cho các lĩnh vực thiết yếu như giao thông, thủy lợi, bưu điện. Đặc biệt, năm 1960, khóa đại học đầu tiên với 117 sinh viên được tổ chức, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ đào tạo trung cấp lên đào tạo đại học.

Ngày 24/3/1962, Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng ký Quyết định số 42/CP thành lập Trường Đại học Giao thông vận tải, chính thức đặt nền móng cho một cơ sở đào tạo kỹ thuật giao thông vận tải trình độ cao của quốc gia. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Nhà trường nhiều lần phải sơ tán, cơ sở vật chất thiếu thốn nhưng chưa bao giờ công tác giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu khoa học của Nhà trường bị gián đoạn. Hàng trăm cán bộ, giảng viên, sinh viên đã trực tiếp tham gia mở đường Trường Sơn, xây dựng các tuyến vận tải chiến lược, đóng góp bằng chính trí tuệ và xương máu của mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Sau ngày đất nước thống nhất, Nhà trường tiếp tục đồng hành cùng công cuộc tái thiết và phát triển đất nước, góp phần vào hàng loạt công trình hạ tầng trọng điểm như cầu Thăng Long, cầu Chương Dương, quốc lộ 1A, đường sắt Bắc - Nam… Những đóng góp đó không chỉ mang giá trị kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa lịch sử, đặt nền móng cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong thời kỳ đổi mới.

Quyết định số 42/CP thành lập Trường Đại học Giao thông vận tải

 

Khẳng định vị thế: Từ trường chuyên ngành đến đại học trọng điểm quốc gia

Trải qua 64 năm xây dựng và phát triển, từ một cơ sở đào tạo chuyên ngành, Trường Đại học Giao thông vận tải đã khẳng định vị thế là cơ sở đào tạo hàng đầu trong lĩnh vực giao thông vận tải của Việt Nam. Hiện nay, Nhà trường có đội ngũ hơn 1.000 cán bộ, giảng viên với 07 Giáo sư, hơn 100 Phó Giáo sư và trên 250 Tiến sĩ; đào tạo 34 ngành đại học và nhiều chương trình chất lượng cao, bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị của lĩnh vực giao thông vận tải, từ thiết kế, xây dựng, vận hành đến quản lý và kinh tế. Điểm đặc biệt của Trường không chỉ nằm ở quy mô hay số lượng ngành đào tạo mà ở vai trò dẫn dắt trong hệ sinh thái tri thức ngành giao thông vận tải. Năm 2025, Nhà trường được Chính phủ xác định là một trong năm cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia về kỹ thuật và công nghệ, là đơn vị duy nhất trong lĩnh vực giao thông vận tải. Không dừng lại ở đó, Trường còn được giao nhiều trọng trách chiến lược như: Dẫn dắt đào tạo và nghiên cứu đường sắt hiện đại; tham gia chiến lược quốc gia về công nghiệp bán dẫn; đơn vị dẫn dắt trung tâm đào tạo xuất sắc về công nghệ 4.0 trong lĩnh vực công nghệ giao thông và hạ tầng tiên tiến, thông minh. Những nhiệm vụ này không chỉ là sự ghi nhận mà còn là sự chuyển giao vai trò từ đào tạo sang kiến tạo tri thức quốc gia.

 

Trường Đại học Giao thông vận tải là đơn vị dẫn dắt trung tâm đào tạo xuất sắc về công nghệ 4.0 trong lĩnh vực công nghệ giao thông và hạ tầng tiên tiến, thông minh

 

Tri thức tạo giá trị: Dấu ấn khoa học và nguồn nhân lực

Một trong những đóng góp bền vững nhất của Trường Đại học Giao thông vận tải chính là nguồn nhân lực chất lượng cao. Hơn 80.000 kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ và hàng nghìn tiến sĩ đã trưởng thành từ mái trường này, đang giữ vai trò nòng cốt trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế.

Điều làm nên sự khác biệt của Trường không chỉ là năng lực chuyên môn, mà là tinh thần tiên phong - trách nhiệm - sáng tạo và thích ứng, được hun đúc qua nhiều thế hệ. Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Nhà trường đã tạo ra nhiều công trình có giá trị thực tiễn cao: Giải pháp xử lý hằn lún vệt bánh xe trên quốc lộ; công nghệ bê tông siêu tính năng (UHPC); các nghiên cứu xử lý sự cố cầu Cần Thơ, sửa chữa mặt cầu Thăng Long; hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật và giải pháp vật liệu mới… Những kết quả này cho thấy, Nhà trường không chỉ nghiên cứu để công bố mà nghiên cứu để giải quyết các bài toán lớn của đất nước. Đặc biệt, năm 2025, Nhà trường đã biên dịch và hệ thống hóa gần 200 bộ tiêu chuẩn quốc tế về đường sắt hiện đại - tạo nền tảng tri thức quan trọng cho việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia. Đây là bước chuyển quan trọng, khẳng định vai trò của Trường như một “bộ não khoa học” của ngành giao thông vận tải, một trung tâm tư vấn chiến lược cho Chính phủ, Quốc hội và đất nước.

Trường Đại học Giao thông vận tải tham gia sửa chữa mặt cầu Thăng Long

 

Đổi mới và hội nhập: Thích ứng để dẫn dắt

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Nhà trường đã chủ động đổi mới toàn diện, từ chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy đến mô hình quản trị. Các chương trình đào tạo được cập nhật theo hướng liên ngành, tích hợp công nghệ mới; gắn với chuẩn đầu ra và nhu cầu doanh nghiệp; tăng cường thực hành, thực nghiệm và trải nghiệm thực tế. Đặc biệt, Nhà trường đã đi đầu trong phát triển các lĩnh vực chiến lược như: Đường sắt tốc độ cao; giao thông thông minh; công nghệ bán dẫn; hạ tầng số và logistics hiện đại. Cùng với đó, hệ sinh thái hợp tác quốc tế và doanh nghiệp được mở rộng mạnh mẽ, với sự tham gia của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Siemens, Mitsubishi, Dassault, Ericsson…

Trường Đại học Giao thông vận tải ký kết hợp tác với tập đoàn Dassault

 

64 năm - Nền tảng cho một tầm nhìn lớn

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Trường Đại học Giao thông vận tải đứng trước những cơ hội và thách thức mang tính lịch sử. Đó là yêu cầu tham gia trực tiếp vào các dự án quốc gia quy mô lớn như đường sắt cao tốc Bắc - Nam, chuyển đổi số hạ tầng giao thông, phát triển công nghiệp bán dẫn… Trên nền tảng các chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ như: Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Kết luận số 91-KL/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; Kết luận số 49-KL/TW về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Nhà trường đang định hình trở thành đại học thông minh, trung tâm tri thức và sáng tạo hàng đầu quốc gia, có vị thế trong khu vực và quốc tế.

Kỷ niệm 64 năm Ngày thành lập là dịp để chúng ta tự hào về quá khứ nhưng cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm đối với tương lai. Từ nền tảng ấy, Trường Đại học Giao thông vận tải đang tiếp tục vươn lên bằng tri thức, công nghệ và niềm tin vững chắc, tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến để mỗi công trình được tạo dựng, mỗi thế hệ sinh viên được đào tạo không chỉ là sản phẩm của giáo dục mà là sự kết tinh, bản lĩnh và khát vọng Việt Nam, góp phần kiến tạo một nền giao thông hiện đại và một quốc gia phát triển bền vững./.

Trường Đại học Giao thông vận tải đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2025