Ngày 18/6/2026, tại Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã chủ trì cuộc họp Hội đồng xác định nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh phát biểu chỉ đạo cuộc họp

Tham gia Hội đồng có PGS.TS. Nguyễn Văn Hùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải. Bên cạnh đó, tham gia Tổ chuyên gia giúp việc Hội đồng có các nhà khoa học trong lĩnh vực đường sắt của trường ĐHGTVT, gồm: GS.TS. Nguyễn Văn Ký, Bộ môn Đường sắt; PGS.TS. Nguyễn Thanh Hải, Trưởng khoa Điện - Điện tử; PGS.TS. Nguyễn Duy Việt, lĩnh vực Thông tin - tín hiệu; TS. Mai Văn Thắm, lĩnh vực Phương tiện đường sắt; và PGS.TS. Ngô Văn Minh, lĩnh vực Công trình.

Cuộc họp là bước triển khai quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển công nghệ chiến lược, từng bước làm chủ công nghệ nền, công nghệ lõi, nâng cao năng lực nội tại của quốc gia trong phát triển công nghiệp đường sắt.

Theo kết luận của Hội đồng, Bộ Xây dựng xác định tám nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị tại Việt Nam, bao gồm: ray và phụ kiện liên kết ray; hệ kết cấu đường ray; vật liệu, xử lý đất yếu nền đường và vùng chuyển tiếp công trình; mạng 5G dành cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị; hệ thống liên khóa máy tính CBI; chế tạo một số cụm chi tiết, chi tiết cốt lõi phục vụ nội địa hóa ngành công nghiệp đường sắt; toa tàu đặc biệt; và thành lập phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ công nghệ chiến lược đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Trong các sản phẩm công nghệ chiến lược được Bộ trưởng Bộ Xây dựng kết luận, Trường Đại học Giao thông vận tải được giao chủ trì hai nhiệm vụ cốt lõi là: Nghiên cứu phát triển các hệ kết cấu đường ray cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị và Thành lập phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ công nghệ chiến lược đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Đây là hai nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng đối với quá trình làm chủ công nghệ hạ tầng đường sắt hiện đại. Hệ kết cấu đường ray là một trong những cấu phần quyết định đến an toàn, ổn định hình học tuyến, chất lượng khai thác, khả năng duy trì vận tốc cao và chi phí bảo trì trong suốt vòng đời công trình. Trong khi đó, phòng thí nghiệm trọng điểm sẽ là hạ tầng khoa học - công nghệ then chốt để nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá, kiểm chứng và từng bước nội địa hóa các công nghệ chiến lược phục vụ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Không chỉ chủ trì hai nhiệm vụ cốt lõi, Trường Đại học Giao thông vận tải còn được xác định là đơn vị chủ lực, phối hợp với các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước trong triển khai các nhiệm vụ còn lại với vai trò là đối tác nghiên cứu chính.

Cụ thể, đối với nhiệm vụ nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất ray và phụ kiện liên kết ray, Trường Đại học Giao thông vận tải sẽ chủ trì các nội dung nghiên cứu liên quan đến tương tác bánh xe - ray và công nghệ Laser Cladding phục hồi ray, bánh xe; đồng thời phối hợp với Viện Công nghệ - Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Công ty Cổ phần Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất cùng các đơn vị liên quan để thực hiện nhiệm vụ.

Đối với nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ vật liệu, xử lý đất yếu nền đường và vùng chuyển tiếp công trình cho đường sắt tốc độ cao, Trường Đại học Giao thông vận tải sẽ phối hợp với Trường Đại học Xây dựng Hà Nội nhằm giải quyết các yêu cầu kỹ thuật đặc thù như kiểm soát lún dài hạn, ổn định hình học tuyến, độ bền kết cấu nền đường và bảo đảm an toàn khai thác trong điều kiện địa chất phức tạp của Việt Nam.

Trong lĩnh vực công nghệ số và điều khiển, Nhà trường tham gia phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Viettel trong nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển mạng 5G dành cho đường sắt tốc độ cao; đồng thời phối hợp với Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam trong nhiệm vụ nghiên cứu phát triển hệ thống liên khóa máy tính CBI. Đây là những nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng đối với vận hành an toàn, thông minh, tự động hóa và từng bước làm chủ các hệ thống điều khiển - thông tin hiện đại trong đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Việc Trường Đại học Giao thông vận tải được giao chủ trì và là đối tác nghiên cứu chủ chốt trong hầu hết các nhiệm vụ công nghệ chiến lược của Bộ Xây dựng thể hiện sự tin tưởng của Bộ đối với năng lực dẫn dắt của Nhà trường trong khoa học công nghệ lĩnh vực đường sắt. Đây vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm lớn của Nhà trường trong việc đóng góp trực tiếp vào các chương trình hạ tầng chiến lược của quốc gia, đặc biệt là dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và các mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh.

Trong thời gian tới, Trường Đại học Giao thông vận tải sẽ tiếp tục huy động đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, các nhóm nghiên cứu mạnh trong các lĩnh vực kết cấu hạ tầng, vật liệu, nền móng, thông tin - tín hiệu, phương tiện, vận hành khai thác, chuyển đổi số và công nghệ đường sắt. Đồng thời, Nhà trường sẽ tăng cường phối hợp với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý để hình thành các sản phẩm cụ thể, có khả năng kiểm chứng, thử nghiệm và ứng dụng trong thực tiễn.

Với định hướng “nghiên cứu gắn với sản phẩm, sản phẩm gắn với thực tiễn, thực tiễn gắn với năng lực làm chủ công nghệ quốc gia”, Trường Đại học Giao thông vận tải khẳng định vai trò tiên phong trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ chiến lược phục vụ ngành đường sắt Việt Nam trong giai đoạn mới.